Migren Nasıl Anlaşılır?

Migren Nasıl Anlaşılır? Belirtileri ve Tanı Yöntemleri

Migren, tekrarlayan baş ağrısı ataklarıyla kendini gösterebilen nörolojik bir hastalıktır. Genellikle başın bir tarafında hissedilen zonklayıcı ağrı, bazı kişilerde iki taraflı da görülebilir. Migren yalnızca baş ağrısından ibaret değildir. Bulantı, kusma, ışığa ve sese karşı hassasiyet, görme değişiklikleri ve günlük aktivitelerde zorlanma gibi belirtiler de tabloya eşlik edebilir.

Migrenin anlaşılabilmesi için ağrının özelliklerinin, ne kadar sürdüğünün, hangi sıklıkla tekrarlandığının ve beraberinde görülen belirtilerin değerlendirilmesi gerekir. Her baş ağrısı migren olarak kabul edilmediğinden doğru tanı için nörolojik muayene önem taşır. Prof. Dr. Ömür Günaldı, migren şüphesi bulunan kişilerin belirtilerini ayrıntılı şekilde değerlendirmesinin tanı sürecinde önemli olduğunu belirtmektedir.

Migrenin En Yaygın Belirtileri Nelerdir?

Migren belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde ağrı başlamadan önce farklı belirtiler ortaya çıkarken bazılarında doğrudan baş ağrısı görülebilir. Migrenin anlaşılmasına yardımcı olabilecek yaygın belirtiler şunlardır:

• Başın bir tarafında veya iki tarafında hissedilen ağrı
• Zonklayıcı ya da nabız atışı şeklinde ağrı
• Bulantı ve bazen kusma
• Işığa karşı hassasiyet
• Sese karşı hassasiyet
• Fiziksel hareketle belirginleşebilen baş ağrısı
• Günlük işlere odaklanmakta zorlanma
• Bazı kişilerde görme veya duyu değişiklikleri

Bu belirtilerin tamamının aynı kişide görülmesi gerekmez. Prof. Dr. Ömür Günaldı tarafından yapılacak değerlendirmede belirtilerin birlikte ele alınması, baş ağrısının karakterinin anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Migren Ağrısı Nasıl Hissedilir?

Migren ağrısı çoğunlukla zonklayıcı veya nabız atışı şeklinde tarif edilir. Başın şakak bölgesinde, alın çevresinde, göz arkasında ya da başın arka tarafında hissedilebilir. Bazı kişilerde ağrı tek tarafta yoğunlaşırken bazılarında iki taraflı olabilir.

Migren atağı sırasında yürümek, merdiven çıkmak veya eğilmek gibi günlük fiziksel aktiviteler ağrının belirginleşmesine neden olabilir. Bu nedenle kişi hareket etmek yerine sessiz ve loş bir ortamda dinlenmeyi tercih edebilir.

Migren ağrısı genellikle birkaç saat devam edebilir. Yetişkinlerde tedavi edilmemiş veya etkili şekilde tedavi edilmemiş bir migren atağı 4 ila 72 saat arasında sürebilir. Ancak her baş ağrısının bu süre içinde görülmesi migren tanısı koymak için yeterli değildir.

Migren Öncesinde Görülen Belirtiler

Bazı kişilerde migren atağından saatler, hatta bir gün kadar önce farklı değişiklikler ortaya çıkabilir. Bu dönem migrenin ön belirti dönemi olarak adlandırılır.

Migren öncesinde görülebilen belirtiler arasında şunlar bulunabilir:

• Esneme sıklığında artış
• Halsizlik ve yorgunluk
• Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü
• Ruh hâlinde değişiklikler
• Boyun bölgesinde gerginlik
• Bazı yiyeceklere karşı istekte değişiklik
• Susama veya sık idrara çıkma

Bu belirtiler migrene özgü değildir ve farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir. Bu nedenle yalnızca ön belirtilere bakılarak migren tanısı konulamaz.

Migren Aurası Nasıl Anlaşılır?

Migren aurası, bazı kişilerde baş ağrısından önce veya baş ağrısıyla birlikte görülebilen geçici nörolojik belirtilerdir. En sık görme değişiklikleriyle kendini gösterir. Kişi görüş alanında ışık parlamaları, zikzak çizgiler, parlak noktalar veya geçici görme alanı kayıpları fark edebilir.

Bazı kişilerde ellerde, kollarda veya yüzde karıncalanma ve uyuşma görülebilir. Daha nadir olarak konuşma güçlüğü gibi belirtiler de ortaya çıkabilir. Aura belirtileri çoğunlukla geçicidir ve genellikle 5 ila 60 dakika arasında sürer.

Ancak ilk kez ortaya çıkan görme kaybı, konuşma bozukluğu veya tek taraflı güçsüzlük gibi belirtiler yalnızca migrene bağlanmamalıdır. Bu bulgular inme gibi acil değerlendirme gerektiren durumlarla da ilişkili olabilir. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Prof. Dr. Ömür Günaldı, özellikle yeni başlayan veya alışılmışın dışında seyreden nörolojik belirtilerin hekim tarafından değerlendirilmesinin önem taşıdığını vurgulamaktadır.

Migren ile Normal Baş Ağrısı Arasındaki Fark Nedir?

Her baş ağrısı migren değildir. Gerilim tipi baş ağrısı, migrenin en sık karıştırılabildiği baş ağrısı türlerinden biridir.

Gerilim tipi baş ağrısında genellikle başın iki tarafında baskı veya sıkışma hissi bulunur. Ağrı çoğunlukla zonklayıcı değildir. Migren ağrısında ise zonklama, bulantı, ışık ve ses hassasiyeti daha belirgin olabilir.

Migren sırasında fiziksel aktivite ağrıyı artırabilirken gerilim tipi baş ağrısında bu durum genellikle daha sınırlıdır. Bununla birlikte belirtiler kişiden kişiye değişebildiğinden yalnızca ağrının şekline bakarak kesin ayrım yapmak mümkün değildir.

Migren Tanısı Nasıl Konulur?

Migren tanısı çoğunlukla kişinin şikâyetleri, baş ağrısının özellikleri ve nörolojik muayene temelinde değerlendirilir. Hekim öncelikle ağrının başlangıç zamanını, süresini, sıklığını ve eşlik eden belirtileri öğrenir.

Tanı sürecinde şu sorular önem taşıyabilir

• Baş ağrısı ne sıklıkla ortaya çıkıyor?
• Ağrı başın hangi bölgesinde hissediliyor?
• Ağrı zonklayıcı mı, baskı şeklinde mi?
• Bulantı veya kusma eşlik ediyor mu?
• Işık ve ses hassasiyeti yaşanıyor mu?
• Ağrı günlük aktiviteleri etkiliyor mu?
• Ailede migren öyküsü bulunuyor mu?

Migren tanısı için her kişide görüntüleme yapılması gerekmez. Ancak baş ağrısının özelliklerine veya muayene bulgularına göre hekim beyin görüntülemesi ya da başka incelemeler isteyebilir. Bu incelemeler, farklı baş ağrısı nedenlerinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılabilir.

Prof. Dr. Ömür Günaldı, baş ağrısının yalnızca şiddetine değil, başlangıç biçimine ve beraberinde görülen belirtilere de dikkat edilmesi gerektiğini ifade etmektedir.

Migren Şüphesinde Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Baş ağrıları sık tekrarlıyorsa, günlük yaşamı etkiliyorsa, giderek daha sık görülüyorsa veya kullanılan ilaçlara rağmen devam ediyorsa nöroloji bölümüne başvurulabilir.

Özellikle aniden başlayan ve çok şiddetli olan baş ağrısı, bilinç değişikliği, bayılma, ateş ve ense sertliği, konuşma bozukluğu, görme kaybı veya kol ve bacakta güçsüzlük gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirir.

Migrenin anlaşılması, belirtilerin doğru tanımlanması ve diğer baş ağrısı nedenlerinin ayırt edilmesiyle mümkündür. Prof. Dr. Ömür Günaldı tarafından yapılacak nörolojik değerlendirmede kişinin şikâyetleri ve sağlık geçmişi birlikte ele alınabilir. Tanı sonrasında tedavi seçenekleri kişinin ihtiyaçlarına göre belirlenir.

Migren belirtileri hakkında bilgi sahibi olmak, baş ağrısının seyrini takip etmek ve gerektiğinde sağlık kuruluşuna başvurmak açısından önemlidir. Prof. Dr. Ömür Günaldı migren şüphesinde kişisel değerlendirme ve düzenli takibin önemini vurgulamaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı ve tedavi için hekim değerlendirmesi gereklidir.