Menenjiom Evreleri WHO Grade 1, 2 ve 3 Tümörlerin Özellikleri

Menenjiom Evreleri WHO Grade 1, 2 ve 3 Tümörlerin Özellikleri

Menenjiom, beyin ve omuriliği çevreleyen zar dokularından, çoğunlukla araknoid hücrelerden kaynaklanan tümörlerdir. Erişkinlerde görülen yaygın primer merkezi sinir sistemi tümörleri arasında yer alır. Menenjiomların önemli bir bölümü yavaş büyüme eğilimindedir. Bununla birlikte tümörün hücresel özellikleri, büyüme hızı, bulunduğu bölge ve çevre dokularla ilişkisi kişiden kişiye farklılık gösterebilir.

Menenjiomların değerlendirilmesinde Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından belirlenen derecelendirme sistemi kullanılır. Bu sınıflandırmada tümörler WHO Grade 1, Grade 2 ve Grade 3 olarak üç grupta incelenir. Derecelendirme; tümör hücrelerinin mikroskobik özellikleri, hücre bölünme sıklığı, beyin dokusuna yayılım bulguları ve belirli moleküler değişiklikler dikkate alınarak yapılır.

Prof. Dr. Ömür Günaldı, menenjiom tanısı alan kişilerde tümörün yalnızca boyutunun değil, patolojik derecesinin ve bulunduğu anatomik bölgenin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Menenjiom WHO Derecelendirmesi Nedir?

WHO derecelendirmesi, menenjiom hücrelerinin biyolojik davranışına ilişkin bilgi veren bir sınıflandırmadır. Grade 1 genellikle düşük dereceli, Grade 2 orta dereceli ve Grade 3 yüksek dereceli tümörleri ifade eder. Derece yükseldikçe tümörün tekrarlama ve daha hızlı büyüme ihtimali artabilir.

Bu sınıflandırma, tümörün evresiyle aynı anlama gelmez. Menenjiomlarda kullanılan WHO Grade sistemi, hücresel ve moleküler özellikleri temel alır. Tümörün boyutu, çevre dokulara etkisi ve vücuttaki yayılımı ise ayrıca değerlendirilir.

WHO Grade 1 Menenjiom Özellikleri

Grade 1 menenjiomlar, en sık karşılaşılan menenjiom grubudur. Genellikle yavaş büyüme eğilimindedir ve mikroskobik incelemede daha düşük hücresel aktivite gösterir. Bu gruptaki tümörlerde belirgin atipik hücresel özellikler çoğunlukla bulunmaz.

Grade 1 menenjiomların bazı alt tipleri 

• Meningotelyal menenjiom
• Fibroblastik menenjiom
• Transizyonel menenjiom
• Psammomatöz menenjiom
• Anjiyomatöz menenjiom
• Mikrokistik menenjiom
• Sekretuar menenjiom
• Metaplastik menenjiom

Bu tümörler bazı kişilerde belirti vermeden bulunabilir ve başka bir nedenle yapılan beyin görüntülemesi sırasında fark edilebilir. Tümörün bulunduğu bölgeye bağlı olarak baş ağrısı, nöbet, görme sorunları veya farklı nörolojik belirtiler ortaya çıkabilir.

Prof. Dr. Ömür Günaldı tarafından yapılacak değerlendirmede Grade 1 menenjiomun boyutu, büyüme eğilimi, çevre dokularla ilişkisi ve kişinin nörolojik durumu birlikte ele alınabilir.

Grade 1 menenjiomlarda her zaman hemen cerrahi müdahale gerekmez. Belirti oluşturmayan ve görüntülemelerde belirgin büyüme göstermeyen bazı tümörler düzenli MR kontrolleriyle izlenebilir. Tedavi gereksinimi kişisel değerlendirme sonrasında belirlenir.

WHO Grade 2 Menenjiom Özellikleri

Grade 2 menenjiomlar, atipik menenjiom olarak da adlandırılır. Grade 1 tümörlere kıyasla hücresel çoğalma özellikleri daha belirgin olabilir. Bu gruptaki tümörlerde yeniden büyüme veya tedavi sonrasında tekrarlama olasılığı daha yüksek kabul edilir.

WHO sınıflandırmasına göre Grade 2 tanısı için belirli patolojik ölçütlerden biri veya birkaçı bulunabilir. 

• Hücre bölünme sayısının artması
• Beyin dokusuna gerçek tümör invazyonunun gösterilmesi
• Hücre yoğunluğunda artış
• Hücrelerin normal yapısal düzeninin bozulması
• Belirgin çekirdekçik görünümü
• Küçük ve yoğun hücre yapısı
• Kendiliğinden gelişen nekroz alanları

Grade 2 grubunda atipik, kordoid ve berrak hücreli menenjiom alt tipleri bulunur. Bu tümörlerde cerrahi sonrası takip planı, tümörün çıkarılma derecesi ve patolojik özelliklerine göre belirlenir.

Prof. Dr. Ömür Günaldı, Grade 2 menenjiomlarda patoloji raporunun ayrıntılı incelenmesinin ve takip aralıklarının kişiye göre planlanmasının önem taşıdığını ifade etmektedir.

WHO Grade 3 Menenjiom Özellikleri

Grade 3 menenjiomlar, yüksek dereceli ve daha agresif biyolojik özellikler gösterebilen tümörlerdir. Hücrelerde belirgin yapısal farklılıklar ve yüksek çoğalma aktivitesi görülebilir. Bu gruptaki tümörlerde tedavi sonrasında tekrarlama riski Grade 1 ve Grade 2 gruplarına göre daha yüksek olabilir.

Grade 3 menenjiom tanısında dikkate alınan özellikler arasında:

• Belirgin artmış hücre bölünme aktivitesi
• Kötü huylu tümörleri andıran hücresel görünüm
• Sarkom, karsinom veya melanom benzeri mikroskobik özellikler
• TERT promotör mutasyonu
• CDKN2A ve/veya CDKN2B genlerinde homozigot delesyon

bulunabilir.

WHO 2021 sınıflandırmasında bazı moleküler değişiklikler, mikroskobik görünümden bağımsız olarak Grade 3 tanısı verilmesine neden olabilir. Ayrıca papiller ve rabdoid menenjiomlar, yalnızca bu alt tiplerin görünümüne dayanılarak otomatik biçimde Grade 3 kabul edilmez; derecelendirme diğer histolojik ve moleküler ölçütlerle yapılır.

Prof. Dr. Ömür Günaldı tarafından yapılacak değerlendirmede Grade 3 menenjiomun konumu, boyutu, çevre dokularla ilişkisi ve patolojik özellikleri tedavi planlaması açısından ele alınabilir.

Menenjiom Derecesi Nasıl Belirlenir?

Menenjiomun WHO derecesi, temel olarak tümör dokusunun patolojik incelemesiyle belirlenir. Manyetik rezonans görüntüleme (MR), tümörün yerleşimini, boyutunu, çevre dokularla ilişkisini ve zaman içindeki değişimini değerlendirmek için kullanılır. Ancak MR görüntüsü tek başına tümörün WHO derecesini kesin olarak göstermez.

Cerrahi sırasında alınan tümör dokusu patoloji laboratuvarında incelenir. Gerekli görülen durumlarda immünohistokimyasal ve moleküler testler de yapılabilir. Böylece tümörün hücresel özellikleri ve derecesi hakkında daha ayrıntılı bilgi elde edilebilir.

Prof. Dr. Ömür Günaldı tanı sürecinde radyolojik görüntülemelerin patoloji bulgularıyla birlikte değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Menenjiom Evrelerine Göre Tedavi Yaklaşımı

Menenjiom tedavisi yalnızca WHO derecesine göre belirlenmez. Tümörün büyüklüğü, bulunduğu anatomik bölge, büyüme hızı, kişinin yaşı, genel sağlık durumu ve oluşturduğu belirtiler de dikkate alınır.

Grade 1 menenjiomlarda düzenli görüntüleme ile takip, cerrahi veya uygun hastalarda radyocerrahi seçenekleri değerlendirilebilir. Grade 2 tümörlerde cerrahi çıkarımın kapsamı ve patoloji bulgularına göre radyoterapi gündeme gelebilir. Grade 3 menenjiomlarda ise cerrahi ve radyoterapi seçenekleri multidisipliner değerlendirmeyle ele alınır.

Tedavi planının oluşturulmasında beyin ve sinir cerrahisi, radyasyon onkolojisi, nöroloji ve patoloji gibi alanların değerlendirmeleri önem taşıyabilir.

Prof. Dr. Ömür Günaldı tarafından yapılacak klinik değerlendirmede tümörün derecesi ve kişinin genel sağlık durumu birlikte ele alınarak uygun takip veya tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.

Menenjiom Sonrası Takip Neden Önemlidir?

Menenjiom tedavisi sonrasında düzenli takip, tümörün yeniden büyüme ihtimalinin ve tedavi bölgesindeki değişikliklerin değerlendirilmesi açısından önemlidir. Takipte genellikle MR görüntülemelerinden yararlanılır. Kontrol sıklığı WHO derecesine, ameliyat sonrası kalan tümör dokusuna ve kişinin klinik durumuna göre belirlenir.

Grade 1 tümörlerde takip aralıkları genellikle daha uzun olabilirken Grade 2 ve Grade 3 tümörlerde daha sık görüntüleme gerekebilir. Yeni başlayan baş ağrısı, nöbet, görme değişikliği veya güç kaybı gibi belirtiler gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Menenjiomlarda WHO Grade 1, 2 ve 3 sınıflandırması tümörün biyolojik özelliklerini anlamaya yardımcı olur. Ancak her hastanın klinik durumu farklıdır. Prof. Dr. Ömür Günaldı tarafından yapılacak değerlendirmede görüntüleme, patoloji ve kişinin nörolojik bulguları birlikte incelenerek takip ve tedavi süreci planlanabilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı ve tedavi için hekim değerlendirmesi gereklidir.